ENDÜSTRİ 4.0’IN TÜRKİYE YOL HARİTASI

 ENDÜSTRİ 4.0’IN  TÜRKİYE  YOL HARİTASI

“Endüstri 4.0” konusu özellikle son 2 yıldır artan bir nicelikle gündeme geliyor. Endüstriyel Otomasyon Sanayicileri Derneği ENOSAD’ın Aralık 2014’te gerçekleştirdiği “1. Uluslararası İleri Endüstriyel Otomasyon Kongre Ve Sergisi” ile öncüğünü yaptığı “Endüstri 4.0” konusunda, devletin yaklaşımı ne peki?
Bu sorunun yanıtını, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı sitesinde Ocak 2017’de yayınlanan “4. Sanayi Devrimi İçin Yol Haritası Belirlendi” başlıklı makalede arıyoruz.
Makaleye göre, “Sanayide Dijital Dönüşüm Platformu” hazırlık toplantısı Bakan Özlü başkanlığında TOBB, TİM TÜSİAD, MÜSİAD, YASED ve TTGV başkanlarının katılımı ile gerçekleştirilmiş. Toplantıda yol haritası belirlenmiş.
 
Toplantıda konuşan Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü, yeni sanayi devrimiyle ilgili, birçok işi robotların ve makinelerin yapacağı, insanın öneminin azalacağı şeklinde yanlış bir algı olduğunu belirterek, “Düşük beceri gerektiren, sık tekrar eden işler robotlar ve makineler tarafından yapılacak. Bu sistemlerin tasarlanması ve yönetilmesi, her zamankinden daha nitelikli bir insan gücünü gerektirecek. Yani insanın önemi azalmak bir yana dursun daha da artacak, yeni meslekler ortaya çıkacak” demiş. Özlü, bakanlıkta “Akıllı üretim, akılla üretim” sloganıyla düzenlenen, “Sanayide Dijital Dönüşüm Platformu” hazırlık toplantısına da katılmış.
 
Sanayinin dijital dönüşümü için bir an önce ilgili tüm taraflarla harekete geçilmesi ve politikaların belirlenmesi gerektiğine işaret eden Özlü, bu gerçekten hareketle, “Sanayide Dijital Dönüşüm Platformu”nu kurduklarını söylemiş.
 
Bakanlık koordinatörlüğündeki bu platformda Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye İhracatçılar Meclis (TİM), Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), Müstakil Sanayici ve İş Adamları Derneği (MÜSİAD), Uluslararası Yatırımcılar Derneği (YASED) ve Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) gibi kuruluşların görev alacağını bildiren Özlü, sanayinin dijital dönüşümüyle ilgili atılması gereken adımların platformda tespit edileceğini anlatmış.
Özlü, yüksek teknolojili ürünleri tasarlayabilen ve üretebilen bir sanayi sektörü inşa etmek istediklerini vurgulayarak, “4. Sanayi Devrimi ile birlikte, ürün yaşam döngüsünün bütün aşamaları bilgi ve iletişim teknolojileriyle donatılacak. Makinaların birbirleriyle ve insanlarla konuşmaları, öğrenmeleri ve karar vermeleri sayesinde, daha esnek ve daha verimli ve aynı zamanda daha çevreci üretim yöntemleri gelişecek. Nesnelerin internetiyle birbirine bağlanan makine, robot ve insanlar üretim süreçlerine anlık müdahale edebilecekler” diye konuşmuş.
 
Almanya, ABD, Çin, Güney Kore ve Japonya gibi dünyanın önde gelen sanayi ve bilgi toplumlarının, yeni sanayi devrine geçiş süreçlerini şimdiden başlattığına ve stratejilerini belirlediğine dikkati çeken Özlü, “Önümüzdeki süreç, bizim gibi gelişmekte ve sanayileşmekte olan ülkeler için hem büyük bir potansiyel hem de ciddi bir tehlike barındırıyor. Doğru politikaları belirleyip gerekli adımları atarsak ki bunu yapacağız, yeni sanayi devrimi sanayimize ve ülkemize büyük güç katacaktır” ifadesini kullanmış. Yakın zamanda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katılımıyla, platformla ilgili protokolün imza törenini yaptıklarını hatırlatan Özlü, platformda kamu kurumları, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının yer alacağı çeşitli çalışma grupları oluşturduklarını ve bu grupların, katkı vereceğini düşünen herkese açık olduğunu söylemiş.
 
Özlü, yeni sanayi devrimi
inde, birçok işi robotların ve makinelerin yapacağı, insanın öneminin azalacağı gibi yanlış bir algı olduğunu belirterek, “Düşük beceri gerektiren, sık tekrar eden işler robotlar ve makineler tarafından yapılacak. Bu sistemlerin tasarlanması ve yönetilmesi, her zamankinden daha nitelikli bir insan gücünü gerektirecek. Yani insanın önemi azalmak bir yana dursun daha da artacak, yeni meslekler ortaya çıkacak” şeklinde konuşmuş. Yeni dünya düzeninde en önemli sermayenin eğitimli ve nitelikli insan kaynağı olacağına işaret eden Özlü, bunun için eğitime ciddi yatırımlar yapmaya devam edeceklerini, bilişim teknolojilerini, inovasyonu ve girişimciliği güçlendirmeye yönelik eğitim programları belirlemenin, platformun en kritik fonksiyonlarından biri olacağını aktarmış.  Son olarak Özlü, önceki üç sanayi devriminin geriden takip edildiğini, bir kere daha geç kalmak gibi bir lüksün olmadığını ifade ederek, “Bugünkü hazırlık toplantımızın da bir yol haritası oluşturmak adına önemli bir başlangıç olacağını düşünüyoruz. ‘Akıllı üretim, akılla üretim’ sloganıyla, Türkiye’de dijital dönüşüm başlıyor” demiş.
 
Toplantıya, TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Cansen Başaran-Symes, MÜSİAD Genel Başkanı Nail Olpak, YASED Başkanı Ahmet Erdem, TTGV Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Ultav, TİM Yönetim Kurulu Üyesi Ömer Burhanoğlu, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) İcra Direktörü Güven Sak ile TOBB Sektörler ve Girişimcilik Daire Başkanı Ozan Acar da katılmış.
 
O zaman şimdi, makaleye konu olan “Yol Haritası”na bakalım. Kaynağımız, TÜBİTAK Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Daire Başkanlığı’nın Ocak 2017 tarihli “Yeni Sanayi Devrimi: Akıllı Üretim Sistemleri Teknoloji Yol Haritası” başlıklı raporu. Raporun başlangıcını alıntılıyoruz:
“Yeni Sanayi Devrimi, bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle üretim sistemlerinin dijital dönüşümünü ifade etmektedir. Üretim zincirinin her aşamasının dijitalleşmesi, makine-insan-altyapı etkileşiminin sağlanması ile ‘Akıllı Üretim Sistemleri’nin geliştirilmesi sanayide bir paradigma değişimi yaratmıştır. Buhar gücüyle çalışan mekanik sistemlerin kullanıldığı sanayi yaklaşık 300 yıl içerisinde siber fiziksel sistemlerin yer aldığı bir sisteme evrilmiştir.
 
Sanayii Devrimleri(Şekil 1).
 
 
‘Endüstri 4.0’ kavramı 2011 yılında Almanya’da ortaya çıkmış olup günümüzde sağlayacağı ekonomik ve sosyal faydalar nedeniyle tüm dünyada yükselen bir eğilim olarak ele alınmaktadır. Ülkelerin gelişmişlik seviyelerini doğrudan etkileyecek olan bu kavram ülkemizin 2023 yılında ilk 10 ekonomi arasına girme hedefi için de önem arz etmektedir. 
 
Birçok sektörde küresel marka niteliğindeki şirketlerin son yirmi yılda üretim hatlarını, işgücü maliyeti düşük olan ülkelere kaydırdığı görülmektedir. Bu durumda üretim zincirinin büyük bir bölümünün anılan ülkelere kaymasının önüne geçilmesi açısından, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yardımıyla üretim maliyetlerinin düşürülmesi önem kazanmıştır. Sanayideki bu dönüşüm gerçekleştiğinde ülkelere önemli rekabet üstünlüğü sağlayacağı gibi, ülkemizde bu dönüşümün kaçırılması durumunda mevcut durumda ülkemizin üretimdeki lojistik avantajı ve düşük işgücü maliyetinden doğan avantajlarının geçerli olmayacağı öngörülmektedir.
 
Şekil 2: Üretim Maliyet Endekslerine Göre Ülkelerin Dağılımı
 
Ülke seviyesinde etkilerin yanı sıra konunun doğrudan firmalar üzerinde de birçok önemli etkileri bulunmaktadır. Firma seviyesinde öngörülen etkilere bakıldığında bakım, kalite ve stok bulundurma maliyetlerinin azalması, pazara sürüm ve makinaların zorunlu olarak çalışmadığı sürelerde kısalma ve teknik personel verimliliğinde artışlar gibi kazanımlar ön plana çıkmaktadır. 
Üretimin en önemli unsurlarındaki bu kazanımlar sonucunda toplam verimlilik artışının sağlanması amaçlanmaktadır. Çeşitli sektörlerde yakalanacak bu verimlilik artışı ise, ulusal seviyede rekabet gücünün artması olarak karşımıza çıkacaktır.
 
Bu sebeplerle hem gelişmiş ülkeler hem de dünyadaki başlıca bilgi ve iletişim teknolojileri şirketleri yeni sanayi devriminin gerektirdiği uygulamaları hızla geliştirmeye başlamıştır. Büyük üreticiler ise, bu teknolojileri üretim hatlarına entegre ederek, verimlilik artışı sağlamaya başlamışlardır.
 
Küresel öngörüler, yeni sanayi devrimi ile ilişkili teknolojilerin daha çok uygulama alanı bulacağını ve sürekli yükselen bir eğilim göstereceğini işaret etmektedir.
2018 Sanayide kullanılacak robot sayısı yaklaşık 3 milyon olacak.
Birbirine bağlı cihaz sayısı 13 milyardan 29 milyara çıkacak.
 
2020 Nesnelerin interneti pazarının büyüklüğü 656 Milyar USD’den 1.7 Trilyon USD’ye çıkacak.
2025 Endüstriyel robotların yaratacağı ekonomik etki yıllık 0.6-1.2 Trilyon $.
 
Gelişmiş ülkelerdeki imalat süreçlerinin -25 oranında otomasyona dayalı olacak.
OECD ekonomilerindeki yenilik aracılığıyla, GHYİH artışı verimlilik artışına bağlı hale gelecek.
 
2030 Dijital teknolojilerin verimlilik, gelir dağılımı ve çevre üzerine güçlü etkileri olacak.
Küresel ticaret hacminin yarısı akıllı nesnelerin etkileşimini kullanacak.
 
Tüm bu bulgular ışığında çoğu ülke, kendi yetkinlikleri ve özgünlükleri açısından yeni sanayi devrimine yönelik stratejilerini ve yol haritalarını oluşturmaktadır
 
Dünyadaki ve gelişmiş ülkelerdeki bu gelişmeler ışığında, ülkemizin yeni sanayi devrimindeki konumunun güçlendirilmesi ve sanayide dijital dönüşümün hızlandırılması amacıyla Şubat 2016’da gerçekleştirilen Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun (BTYK) 29. Toplantısı’nda bu konuya ilişkin karar alınmıştır.
 
Şekil : BTYK’nın 2016/101 no.lu ‘Akıllı Üretim Sistemlerine Yönelik Çalışmaların Yapılması’ Kararı
 
Karar kapsamında TÜBİTAK tarafından ‘Akıllı Üretim Sistemleri’ne Hizmet Eden Kilit ve Öncü Teknolojiler’in belirlenmesi amacıyla Nisan-Kasım 2016 tarihleri arasında Şekil 6’da özetlenen bir dizi çalışma yürütülmüştür.
 
 
Şekil 6: BTYK’nın 2016/101 no.lu ‘Akıllı Üretim Sistemlerine Yönelik Çalışmaların Yapılması’ Kararına İstinaden TÜBİTAK Tarafından Yapılan Çalışmalar
 
TÜBİTAK Mevcut Durum Anket ve Analiz Çalışması:
Akıllı üretim sistemlerine yönelik öncü ve kritik teknolojilerdeki mevcut durumun ve ihtiyaçların saptanması amacıyla TÜBİTAK tarafından Haziran 2016’da, ilgili teknolojik alanlarda TÜBİTAK’tan Ar-Ge desteği almış olan yaklaşık 1000 özel sektör kuruluşuna kapsamlı bir anket uygulanmıştır. Anket, 5 bölüm halinde özel sektör kuruluşlarının görüşleri ve cevaplarını toplamıştır. Ankette kuruluşların Ar-Ge ve akıllı üretimle alakalı ilgi ve entegrasyon seviyelerini ölçmeye yönelik sorulardan oluşan bölümlerin yanı sıra; Ar-Ge ve uluslararası işbirliği ihtiyaçları, ilgili teknolojiler bazında ulusal yetkinlik, firma seviyesinde ve ulusal seviyesinde etki potansiyeli değerlendirmeleri de yer almıştır. Ankete yönelik analizin özet bulguları aşağıda sunulmaktadır.
 
FARKINDALIK VE EĞİLİM
 
DİJİTAL OLGUNLUK SEVİYESİ
 
KATMA DEĞER
Kavram çalışması, anket çalışması ile yapılan mevcut durum değerlendirmesi ve paydaşlarla yapılan çalıştayların çıktıları bir arada değerlendirilerek akıllı üretim sistemlerine yönelik çok katmalı teknoloji yol haritası hazırlanmıştır.
 
Akıllı Üretim Sistemleri Teknoloji Yol Haritasında
•3 Teknoloji Grubunda
•8 Kritik Teknoloji
•10 Stratejik Hedef
•29 Kritik Ürün belirlenmiştir.
 
Şekil : ‘Akıllı Üretim Sistemleri’ Kritik ve Öncü Teknolojileri
 
Teknoloji Yol Haritası, teknoloji grupları altında belirlenen ulusal stratejik hedefler, ülkemizin bu hedeflere ulaşması için geliştirilmesi kritik olan ürün/teknolojiler, bunların geliştirilmesine yönelik Ar-Ge projeleri ve son olarak da geliştirilen kritik ürün/teknolojilerin öncelikli sektörel uygulamaları şeklinde çok katmanlı olarak hazırlanmıştır. 7. sayfadan itibaren her teknoloji grubu 2 sayfa olmak üzere hedefler, ürün/teknolojiler, Ar-Ge konuları ve öncelikli sektörel uygulamalar verilmektedir. Teknoloji yol haritası, kritik ürün/teknoloji bazında yenilikçi özellikler ve metrikler, dünyada ve Türkiye’deki teknoloji olgunluk seviyesi, ulusal yetkinliğimiz, firma seviyesinde ve ulusal etki potansiyeli değerlendirmelerini de içermektedir.
 
TÜRKİYE’NİN DÜNYADAKİ SEVİYEYİ YAKALAMASI/ÜZERİNE GEÇMESİ İÇİN 10 TEKNOLOJİK HEDEF
 
HEDEF 1. SERVİS BULUT PLATFORMU, GÜVENLİK VE MAHREMİYET
Uç cihazlarının güvenli, mahrem, akıllı ve ölçeklenebilir servis bulut platformunun, algoritmalarının ve uygulamalarının geliştirilmesi
HEDEF 2. BÜYÜK VERİ ANALİTİĞİ
Verinin toplanması, işlenmesi, anlamlandırılması, ilişkilendirilmesi, analizi, raporlanması ve karar destek sistemlerinde kullanılması
HEDEF 3. SİBER GÜVENLİK ÇÖZÜMLERİ
Yeni Sanayi Devrimi’ne yönelik siber güvenlik çözümlerinin üretilmesi
HEDEF 4. MODELLEME VE SİMÜLASYON ÇÖZÜMLERİ
Yeni Sanayi Devrimi’ne yönelik modelleme ve simülasyon teknolojilerinin geliştirilmesi
 
HEDEF 5. ENDÜSTRİYEL NESNELERİN İNTERNETİ PLATFORMU
 
Birlikte çalışılabilirliği sağlanmış, güvenli (secure) ve güvenilirliği (reliability) artırılmış endüstriyel nesnelerin interneti dijital platformunun oluşturulması ve endüstriyel uç nokta ekipmanları için yazılım ve donanımların geliştirilmesi.
 
HEDEF 6. M2X YAZILIM VE DONANIMLARI
Üretim aşamalarında ve ürün yaşam döngüsü süresince kalite ve verimliliği artıracak güvenilir ve yenilikçi M2X (Makina-Makina, Makina-İnsan, Makina-Altyapı) yazılım ve/veya donanımları ile ortaya çıkan veriler için uygun veri saklama teknolojilerinin geliştirilmesi
HEDEF 7. YENİLİKÇİ SENSÖRLER
Sanayiye yönelik fiziksel, kimyasal, biyolojik, optik, mikro-nano sensörler; akıllı eyleyiciler; endüstriyel, kablosuz, dijital sensör ağları; yapay görme, görüntü işleme, yenilikçi sensör uygulamaları; uç koşullara dayanıklı sensörlerin geliştirilmesi
 
HEDEF 8. ROBOT, OTOMASYON, EKİPMAN, YAZILIM VE YÖNETİM SİSTEMLERİ
Uluslararası pazarlarda teknoloji ve maliyet açılarından rekabet edebilir, KOBİ’ler tarafından da ulaşılabilir akıllı üretim robot, ekipman ve yazılım/yönetim sistemlerinin geliştirilmesi
HEDEF 9. EKLEMELİ İMALAT MALZEMELER, EKİPMANLAR, YAZILIMLAR
Eklemeli imalatta kullanılan ham malzemelerin, üretim ekipmanlarının ve gerekli yazılım ve otomasyon sistemlerinin geliştirilmesi
HEDEF 10. AKILLI FABRİKA SİSTEMLERİ
Akıllı fabrika sistemleri ve bileşenleri ile ara katman (middleware) yazılım teknolojilerinin geliştirilmesi…”
 

Öne Çıkanlar

Endüstri Otomasyon Eksen Yayincilik hizmetidir.